ट्रयाक परीक्षण सकियो, रेल सञ्चालनको टुंगो छैन

जनकपुरधाम, ४ साउन । प्रतिघण्टा १२० किमि गतिमा रेल गुड्ने खबरले आइतबार बिहानैदेखि जयनगर–जनकपुर–कुर्था खण्डमा मानिसको भीड लाग्यो । रेलवे ट्रयाकका दुवै छेउमा लागेको भीड व्यवस्थित गर्न सुरक्षाकर्मीलाई पनि हम्मेहम्मे पर्‍यो ।

रेलवे ट्रयाकबाट हिँडडुल रोकियो । रेलवे क्रसिङमा अटेरी गर्नेलाई भने सुरक्षाकर्मीले हप्काइरहे । भारतको इस्ट सेन्ट्रल रेलवेको डिजल लोकोमोटिभले आइतबार दिउँसो १२० किमि प्रतिघण्टाको गतिमा कुदाएर रेलवे ट्रयाकको गति परीक्षण गरेको छ ।

रेलको ट्रयाक निर्माण सकिएको दुई वर्षपछि गति परीक्षण गरिएको हो । सीमावर्ती रेलवे स्टेसन जयनगरबाट भारतीय रेलको वातानुकूलित निरीक्षण यानले धनुषाको कुर्थासम्म ३५ किलोमिटर रेलवे ट्रयाकको गति जाँचेको हो । भारतको यो रेल ट्रयाकको गति जाँच्न प्रयोग गरिन्छ । इन्जिनसँगै रहेको रेलको एउटा कोचमा नेपाल र भारत रेलवेका अधिकारी, प्राविधिक र सुरक्षाकर्मी चढेका थिए ।

जगनगरबाट जनकपुर हुँदै कुर्थासम्म प्रतिघण्टा ४०–५० किमिको गतिमा कुदेको रेल भने कुर्थाबाट जयनगर फर्किंदा प्रतिघण्टा करिब १२० किमिकै गतिमा रहेको जनकपुर रेलवेका प्रमुख इन्जिनियर विनोद ओझाले जानकारी दिए । ‘सामान्य गतिमा ट्रयाकको परीक्षण गरिएपछि फर्किंदा रफ्तार प्रतिघण्टा १२० किमिकै गतिमा थियो,’ इन्जिनियर ओझाले भने, ‘ट्रयाक जाँचसँगै अब रेल सेवा सञ्चालनमा ल्याउने सबै तयारी सकिएको छ ।’

गति परीक्षण गर्दा रेलवे ट्रयाकमा समस्या नदेखिएको नेपाल रेलवे कम्पनी लिमिटेडका महाप्रबन्धक गुरु भट्टराईले बताए । ‘रेलवे क्रसिङका दुई ठाउँमा जंक (लच्किने) महसुस गरियो,’ उनले भने, ‘त्यसलाई मर्मत सम्भार गरिनेछ ।’ रेलवे ट्रयाकको गति परीक्षण गर्नुका दुई कारण छन् । पहिलो, ट्रयाकमा रेल कुदाउन सुरक्षित छ कि छैन जाँच्न र दोस्रो, ट्रयाक निर्माण गरेका भारतीय कम्पनीलाई ‘सबै ठीक छ’ भनेर सर्टिफिकेट दिन । आइतबारको परीक्षणबाट ट्रयाक रेल कुदाउन सुरक्षित देखिएको महाप्रबन्धक भट्टराईले जानकारी दिए ।

‘नेपालको रेलवे संरचना नयाँ भएकाले सुरक्षित छ कि छैन, ट्रयाकको अवस्था के छ भनेर जाँचिएको हो,’ भट्टराईले भने, ‘क्रसिङमा समस्या छ कि छैन ? जंक हुन्छ कि हुन्न भनेर पनि हेरियो । क्रसिङमा एक–दुई ठाउँ सामान्य समस्या बाहेक सबै ठीक देखियो ।’ जगनगरदेखि कुर्थासम्मको रेलवे लिकका दुई ठाउँको क्रसिङमा रेल तलमाथि कुदेको थियो । समस्या देखिएका ठाउँमा तत्काल ‘रिपेयरिङ’ गरिने भट्टराईले बताए । ‘रेल सेवा सञ्चालन हुने गतिभन्दा दुई गुणा बढी गतिमा रेल कुदाएर ट्रयाक जाँचिएको छ । अब यात्रुवाहक रेल कुदाउन समस्या छैन ।’

नेपाल रेलवेको ट्रयाक परीक्षण गर्नुअघि शनिबार दिनभर त्यसको मर्मत सम्भार गरिएको थियो । भारतीय प्राविधिकले फलामको ट्रयाकमा खिया नलागोस् भनेर डोजरको अगाडिको भाग ट्रयाकमा थिचेर घसारेका थिए । रेलवे क्रसिङमा सवारीसाधन आवतजावत गर्न ट्रयाकको बीचमा हालिएको माटो र पार्किङ टायल्स समेत मिलाइएको थियो ।

भारत सरकारले जयनगरदेखि कुर्थासम्म ३५ किलोमिटरमा निर्माण गरिएको ब्रोडगेज लिक तयार भएको दुई वर्ष भइसक्यो । भारत सरकारकै सहयोगमा कुर्थादेखि बर्दिवाससम्म ब्रोडगेज लिंक निर्माण जारी छ । रेल सञ्चालनअघिको तयारीका क्रममा रेलवे ट्यांकको स्पिड टेस्ट र सर्टिफिकेसनको काम गरिएको भट्टराईले बताए । रेलवे कम्पनीले आइतबार नागरिकलाई रेलवे ट्रयाक वरपर नजान, गाईभैंसी चौपाया, साइकल, मोटरसाइकल, बालबालिका नछाड्न र ट्रयाकबाट दूरी कायम गरिदिन अनुरोध गरेको थियो ।

भारत सरकारको लगानीमा जयनगरदेखि बर्दिवाससम्म ७२ किमि रेलवेको ब्रोडगेज ट्रयाक निर्माण भइरहेको छ । त्यसमध्ये जयनगरदेखि कुर्थासम्म ३५ किमि तयारी अवस्थामा छ । कुर्थादेखि बिजलपुरासम्म ट्रयाक ओछ्याउने काम जारी छ । बिजलपुरादेखि बर्दिवाससम्म भने जग्गा अधिग्रहण विवादले निर्माणमा ढिलाइ छ ।

१९९४ मा बेलायत सरकारले जयनगरदेखि महोत्तरीको बिजलपुरासम्म ५२ किमि न्यारोग्रेज रेलवे ट्रयाक बनाइदिएको थियो । यो रुटमा कोइला र डिजल इन्जिनबाट चल्ने रेल सेवा २०७१ माघदेखि बन्द छ । बेलायतले न्यारोग्रेज ट्रयाक बनाइ दिएकै रुटमा भारतले ब्रोडगेज लिंक निर्माण गरेको हो ।

रेल छोपेको छोप्यै

ट्रयाकको गति परीक्षण गर्दा नेपाली रेल नै कुदाइएला कि भन्ने धेरैको अपेक्षा थियो । तर प्राविधिक विषय भएकाले ट्रयाकको गति परीक्षण गर्न भारतीय विशेष रेल नै गुडाइयो । रेलवे ट्रयाकको गति परीक्षण गर्नु करिब अन्तिम काम हो । यसपछि रेल कुदाउन ट्रयाक तयार रहेको प्राविधिकको दाबी छ । तर जयनगर–जनकपुर–कुर्था खण्डमा नेपाली रेल कहिले गुड्छ, टुंगो छैन ।

‘रेल सेवा सञ्चालन गर्न प्राविधिक रूपमा हामी तयार छौं,’ नेपाल रेलवे कम्पनीका महाप्रबन्धक भट्टराईले भने, ‘जनशक्ति तयार छ । ट्रयाक परीक्षण पनि गरिसक्यौं । अब सञ्चालन मिति सरकारले तोक्नुपर्छ ।’ उनका अनुसार भारत सरकारले रेलवे निर्माण गरिदिएको संरचना औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण गर्न बाँकी छ । ‘संरचना टेक–ओभर गर्न हामी प्रतीक्षारत छौं,’ उनले भने, ‘हस्तान्तरण हुनेबित्तिकै रेल सेवा उद्घाटन गर्छौं । रेल सञ्चालनको मिति पनि तोक्छौं ।’

रेलवेका संरचना निर्माणमा भारतीय सरकार जोडिएकाले हस्तान्तरण र उद्घाटनका लागि दुवै देशका उच्च तहमा सहमति हुन बाँकी छ । त्यसले पनि नेपालमा रेल सञ्चालनमा ढिलाइ भइरहेको छ । भारत सरकारले रेलवे ट्रयाक निर्माण गरिदिए पनि नेपाल सरकारले आफ्नै रेल गुडाउन गत असोजमै दुई सेट नयाँ रेल खरिद गरिसकेको छ । भारतीय रेल निर्माण कम्पनीसँग ८४ करोड ६५ लाख रुपैयाँमा किनिएका दुई सेट रेल गत असोज २ मा जनकपुर ल्याइएको छ ।

कानुन, जनशक्ति र प्राविधिकको अभावमा नेपालले किनेका ती रेल धनुषाको इनर्वा स्टेसनमा त्रिपालले छोपेर राखिएको छ । रेलको रेखदेखमा सशस्त्र प्रहरी खटाइएको छ । बेला–बेलामा प्राविधिकले नेपाली रेल अलि परसम्म गुडाएर दुरुस्त पारेर फेरि त्रिपालले छोपेर राख्ने गरेका छन् ।

प्रतिक्रिया :

भर्खरै प्रकाशित

२० देशमा भेटियो कोरोनाको नयाँ भेरियन्ट ‘ओमिक्रोन’, नेपालमा पनि थालियो…

काठमाडौं, १५ मंसिर । कोरोना भाइरसको नयाँ भेरियन्ट विश्वका विभिन्न २० देशमा देखिएको रिपोर्ट बाहिर आएको छ । दक्षिण अफ्रिकामा सबैभन्दा पहिला रिपोर्ट भएको यो भेरियन्टका…

सर्वोच्चमा आजदेखि गोलाप्रथा

काठमाडौं, १५ मंसिर । सर्वोच्च अदालतमा आज (बुधबार) देखि गोलाप्रथा प्रणाली कार्यान्वयन हुँदैछ । प्रधानन्यायाधीशको विशेषाधिकार अन्त्य गर्दै न्यायाधीशले नै गोला तानेर इजलास र पेसी तोक्ने अभ्यास…

प्रहरी नियमावली संशोधन : एकै पटक साढे १७ हजार प्रहरीको…

काठमाडौं, १५ मंसिर । प्रहरी नियमावली संशोधन गरेर सिर्जना गरिएका वरिष्ठ सइ, वरिष्ठ हवल्दार र सहायक हवल्दार पदमा एकैपटक १७ हजार पाँच सय १७ प्रहरी बढुवा…

एमसीसी जस्ताको त्यस्तै पास गर्ने पक्षमा छैनौं : नारायणकाजी श्रेष्ठ

पोखरा, ११ मंसिर । नेकपा माओवादी केन्द्रका नेता नारायणकाजी श्रेष्ठले अमेरिकी मिलेनियम च्यालेञ्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) जस्ताको त्यस्तै पास गर्ने पक्षमा आफ्नो पार्टी नरहेको बताएका छन् ।…

सौराहामा एमाले महाधिवेशनको बन्द सत्र शुरु

चितवन, ११ मंसिर । नेकपा (एमाले) को १० औं राष्ट्रिय महाधिवेशन अन्तर्गतको बन्द सत्र सचितवन सौराहामा शुरु भएको छ । निर्धारित समयभन्दा धेरै ढिलो गरी बन्द…