अनलाइन कक्षा हुदा आँखाको ख्याल गर्ने निम्न उपायहरू

कोरोना भाइरसका कारण विश्व नै आक्रान्त भएको अवस्थामा नेपाल पनि यसबाट अछुत छैन। कोभिड १९ को संक्रमण फैलन नदिन सरकारले चालेको बन्दाबन्दीको कदम यसको निम्ति उचित नै ठहरिए पनि यसले अन्य क्षेत्रमा पारेको प्रभाव भने विकराल छ। बन्दाबन्दी सुरुवातसँगै शैक्षिक सत्रलाई निरन्तरता दिन प्रायजसो विद्यालयले अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्दै आएका छन्।

इन्टरनेट तथा स्मार्ट विद्युतीय उपकरणको कमी भएको अवस्थामा यस विधि सम्पूर्ण विद्यार्थीको पहुँचमा पुग्न सकेन । तर पनि पहुँच भएकासम्मको लागि भने यो निकै प्रभावकारी शैक्षिक विधि सावित भएको छ । फलतः १६०औं दिनको बन्दाबन्दीमा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले नै यसलाई मान्यता प्रदान गर्‍यो ।

बन्द कोठाभित्र अनलाइन कक्षा, दिनभरि घोरिएर मोबाइल, ल्यापटप वा कम्प्युटर स्क्रिन हेरिरहनुपर्ने बाध्यताले गर्दा विद्यार्थीको स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्ने विभिन्न अध्ययन तथा अनुसन्धानले देखाएको छ। अहिलेको अवस्थामा औसतमा ४ देखि ६ घण्टाको अनलाइन कक्षा, त्यसपछिको अनलाइन खेल तथा मोबाइल फोनको प्रयोगले कुल ८ देखि १० घण्टा डिजिटल स्क्रिन प्रयोग भइरहेको देखिन्छ । लामो समयसम्म यस्ता उपकरण हेर्दा आँखामा पर्ने तत्कालका असरहरूमध्ये आखाँ पोल्ने, बिझाउने, आँसु बगी हेर्न कठिनाइ हुने मुख्य हुन्।

त्यसैगरी एकनास रूपमा हेर्दा आँखा झिम्काई सामान्य अवस्थामा भन्दा न्यून हुन गई आँखा सुक्खा हुने, थाक्ने तथा भारी महसुस हुने हुन्छ। यस्ता स्क्रिनहरूबाट आउने विकिरणले गर्दा निन्द्रामा गड्बडी हुन सक्ने तथ्य पनि विभिन्न खोज अनुसन्धानले देखाइसकेको छ।

आँखामा समस्या हुन नदिन निम्न उपायहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छः

१. बाहिर घाममा खेल्ने या समय बिताउने,

२.      डिजिटल उपकरणको प्रयोग गर्दा प्रत्येक २० मिनेटमा २० सेकेण्डको विश्राम लिने,

३.      दुई घण्टाको निरन्तर प्रयोगमा कम्तीमा १५ मिनेटको ब्रेक अनिवार्य लिने,

४.      डिजिटल उपकरण १८ देखि २४ इन्चको दुरीमा राख्ने,

५.      कम्प्युटर स्क्रिनलाई आँखाको सतहबाट १५-२० डिग्री तल राख्ने,

६.      आँखामा प्रकाशको चमक सिधै नपार्ने,

७.      आसनलाई सहज बनाउने,

८.      समय समयमा आँखा झिम्काउने तथा

९.      सुत्नुभन्दा कम्तीमा एक घण्टा अगाडि नै हेर्न बन्द गर्ने

यसै सन्दर्भमा अनलाइन कक्षालाई सरकारले मान्यता दिएअनुरूप यसलाई व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्न यथासक्य छिटो मार्गदर्शन या निर्देशिका बनाई तदनुरूप कार्यान्वयन गरी अघि बढ्न सकेमात्र यो विपद्को घडीमा अवलम्बन गरिएको शैक्षिक विधि प्रभावकारी हुन सक्छ । हैन भने यसैले भविष्यमा अर्को विपद् नल्याउला भन्न सकिन्न ।

प्रतिक्रिया :

भर्खरै प्रकाशित

यी चार प्रदेशमा ठूलो वर्षाको सम्भावना, पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा…

काठमाडौँ – आज प्रदेश १, प्रदेश २, बागमती, र गण्डकी प्रदेशका एक दुई स्थानमा ठूलो वर्षाको सम्भावना रहेको छ। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाकाअनुसार हाल प्रदेश १,…

शिक्षक सेवा आयोगको नियमावली संशोधन प्रस्ताव ल्याउन निर्देशन

कात्तिक ३, काठमाडौँ । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री देवेन्द्र पौडेलले शिक्षक सेवा आयोगको नियमावली, २०५७ (नवौँ संशोधन), २०७१ मा आवश्यक संशोधन गरी शिक्षक पदपूर्तीको प्रक्रिया…

राप्रपा लुम्बिनी प्रदेशद्वारा कृषकलाई तत्काल क्षतिपूर्ति दिन माग

कार्तिक ३, बुटवल । लगातारको वर्षाले धानबालीमा भएको क्षति पुगेकोले राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) लुम्बिनी प्रदेशद्वारा कृषकलाई तत्काल क्षतिपूर्ति दिन माग गरेको छ । कृषकलाई…

ट्वान्टी-२० विश्वकप :बंगलादेशले ओमानलाई २६ रनले हरायो

कार्तिक ३, काठमाडौँ । बंगलादेशले मंगलबार आयोजक ओमानलाई २६ रनले पराजित गर्दै ट्वान्टी–२० विश्वकपको सुपर १२ मा पुग्ने आशा जीवितै राखेको छ । विजय हात पार्न…

दुई महिनामै २१.५ प्रतिशत घट्यो सेयर

कार्तिक ३, काठमाडौँ । काठमाडौँ — गत भदौ २ मा सेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक हालसम्मकै उच्च अंक ३ हजार १ सय ९८ मा पुग्यो ।…